Fundacja Podaruj Życie - białaczka, przeszczep szpiku - Fundacja dzieciom OPP Urszuli Smok

numer konta

Ogólne zasady dotyczące żywienia osób po przeszczepie szpiku kostnego


Zapis prezentacji multimedialnej przedstawionej przez prof. Andrzeja Lange w trakcie III Krakowskiej Konferencji "Opieka nad pacjentem po leczeniu choroby nowotworowej"


Zasady ogólne dotyczące żywienia

  • Należy jeść zawsze posiłki ciepłe, zaraz po przyrządzeniu.

  • Posiłki mają być świeżo przygotowane i estetycznie podane.

  • Spraw aby pora posiłku była miłym wydarzeniem dnia.

  • Zrelaksuj się przed jedzeniem, zadbaj o atmosferę przy stole.

  • Jedz 5 – 6 posiłków. Największy apetyt występuje rano, więc niech twoje śniadanie będzie najważniejszym posiłkiem w ciągu dnia.

  • Jedz zawsze gdy jesteś głodny, nie czekaj na wyznaczoną porę posiłku.

  • Potrawy o słodkim smaku powinno się jeść tylko po posiłku.

  • Wypijaj 5  szklanek wody mineralnej dziennie.

  • Wypijaj 5  szklanek soków owocowych i warzywnych dziennie.

  • Nie pij płynów przed i podczas posiłków.

  • Nie spożywaj pozostałości po poprzednim posiłku.

  • Zupę jedz po drugim daniu (płyny wypełniają ci żołądek).

  • Leki doustne popijaj kisielem lub siemieniem lnianym

  • Spacer przed posiłkiem poprawi twój apetyt.

  • Jeśli tracisz na wadze, zwiększ ilość spożywanego jedzenia (spadek prowadzi do utraty apetytu, zmęczenia, depresji).

  • Używaj przypraw do smaku.

  •  Każdy posiłek powinien być pasteryzowany (pożywienia zapewnia gotowanie w szybkowarze przez 15 minut lub w piecu elektrycznym przez 20 min. w temperaturze 220 °)

  • Pieczywo należy kupować w małych porcjach (bułki). Jeżeli posiadają Państwo zamrażarkę, należy pieczywo zamrozić zawinięte w folię aluminiową, a następnie rozmrozić przez 3-5 min. W piecu lub kuchence mikrofalowej tuż przed spożyciem.

  • Jeżeli nie można kupić produktów w opakowaniach indywidualnych np. sucharki, herbatniki, należy po otworzeniu opakowania małe ilości produktów owinąć w folię aluminiową i włożyć do szczelnie zamykanego pudełka.

Plan pracy w kuchni

  • Umycie rąk mydłem w płynie

  • Umycie blatu stołu

  • Wyłożenie produktów spożywczych

  • Przygotowanie mięsa

  • Obranie jarzyn, obierki zawinięte w papier wyrzucamy

Mycie naczyń

Naczynia i sztućce należy myć używając płynu do mycia naczyń. Można stosować maszynę do mycia naczyń.

Produkty dozwolone

Produkty najwyższej jakości, najświeższe, nie przechowywane, w opakowaniach jednostkowych np. masło , dżem , mleko UHT, soki bobo.
Szczególną uwagę należy zwróć na datę ważności oraz szczelność opakowań.

Mleko i sery - mleko pasteryzowane w wysokiej temp. z kartonika UHT o poj.500 ml  o długotrwałej przydatności do spożycia.
Gotowane w garnku przeznaczonym wyłącznie do tego celu. Przechowywane (nie dłużej niż 8 godzin) w lodówce w przykrytym naczyniu emaliowanym (nie aluminiowym). Dozwolony jest ser topiony i serek homogenizowany, pasteryzowany w opakowaniu jednostkowym oraz jogurty naturalne lub owocowe wyłącznie za zgodą lekarza.
Dzieci - wyłącznie mleka humanizowane np. kaszki ryżowe lub kukurydziane,  Bebilon Pepti.

Jaja bardzo świeże, umyte i zdezynfekowane. Przechowywane (nie dłużej niż 12 godzin) w oddzielnych pojemnikach w lodówce (środek do czyszczenia-Virkon). Jaja gotowane wyłącznie na twardo.
 

Mięso , drób , ryby- mięso świeże, dobrze ugotowane w szybkowarze, pieczone w folii aluminiowej w piekarniku. Dozwolone są: wołowina, cielęcina, chudy schab, mięso drobiowe, ryby morskie pieczone w folii z warzywami.
Dzieci- wyłącznie mięso drobiowe lub królicze.

Tłuszcze - dozwolone masło w opakowaniach jednostkowych po 10 g i świeży olej.

Warzywa- dokładnie wyszorowane, umyte, sparzone. Obierane bardzo cienko, by nie usunąć składników odżywczych. Gotowane bezpośrednio po obraniu i rozdrobnieniu. Wkładane do wrzącej wody, gotowane krótko pod przykryciem.
Dozwolone są warzywa wyłącznie gotowane lub pieczone  tj. ziemniaki, marchew, pietruszka, buraki czerwone, fasolka szparagowa  kalafior , brokuły.
 

Owoce - bardzo dobrej jakości, starannie umyte i sparzone. Dozwolone wyłącznie gotowane i pieczone przede wszystkim jabłka lub owoce z puszki: morele, brzoskwinie. Banan surowy (końcówki owoców odciąć i  wyrzucić)

Produkty zbożowe - makaron, ryż, płatki owsiane, ryżowe, kukurydziane, kasza manna, kukurydziana, jęczmienna, mąka pszenna i ziemniaczana.
Dzieci - dozwolone wyłącznie produktu bezglutenowe (ryż, płatki ryżowe, kukurydziane, makaron bezglutenowy, mąka ziemniaczana).

Przyprawy dozwolone: sól, pieprz ziołowy, vegeta, pietruszka, koperek wyłącznie w opakowaniach hermetycznie zamkniętych.

Desery i słodycze - kisiel, budyń, galaretka owocowa, cukier, miód naturalny, dżem truskawkowy lub malinowy, sok bobo, herbatniki w opakowaniach jednostkowych, mus jabłkowy, biszkopty, chrupki kukurydziane, wafle ryżowe, cukierki -landrynki.
Dzieci- tylko cukry proste (glukoza), bez dżemów, miodów, cukru, galaretki i produktów słodzonych sztucznymi środkami słodzącymi (np. guma do żucia)

Pieczywo: chleb pszenno-żytni, pieczywo pszenne (bułki).
Dzieci- dozwolone wyłącznie pieczywo bezglutenowe.

Napoje: woda mineralna, coca cola, kakao, czekolada, capuccino, kawa.

UWAGA !!!
Sok grejpfrutowy może spowodować wzrost stężenia niektórych leków immunosupresyjnych we krwi i wystąpienie niepożądanych działań.

Używki

Alkohol - niewskazane jest spożywanie napojów alkoholowych. Alkohol jest rozkładany w wątrobie i może powodować jej uszkodzenie.

Palenie tytoniu - powinno zostać jak najszybciej zaniechane, szkodzi bowiem zdrowiu każdego człowieka, tym bardziej pacjenta po transplantacji.

Produkty niedozwolone

  • pasztety, kiełbasy, golonka, boczek, parówki, wędliny, mięso smażone, bigos, flaki,
  • potrawy fast-food (zapiekanki, pizza, frytki, hamburgery itp.),
  • konserwy mięsne i rybne,
  • produkty cukiernicze tj. pączki, bułki słodkie, ciastka z kremem, gotowe desery; czekolady nadziewane i z bakaliami, cukierki czekoladowe,
  • chipsy, ciastka nadziewane np. markizy, delicje, wafelki.

 

Dla zwiększenia szansy szybkiego wyleczenia ważne jest prawidłowe odżywianie. Odpowiednie dostarczenie żywności przed i w czasie choroby może:

1. Zapobiec niedożywieniu.

2. Zmniejszyć toksyczność chemioterapii.

3. Zwolnić proces rozprzestrzeniania się choroby.

4. Zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby.